Ata tohumu satışı yasaklandı mı?

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kamuoyunda yer alan “yerel/ata tohumlarının satışının yasaklandığı” iddialarının gerçeği yansıtmadığı açıklandı.

Türkiye’de yerel çeşitlere (ata tohumlarına) ait tohumların üretiminin, kullanımının ya da satışının yasaklandığını ifade eden söylemlerin aslı olmadığı ve mevzuatta bu şekilde bir bilginin yer almadığı Tarım ve orman Bakanlığı tarafından açıklanırken, 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu’yla çiftçilerin kendi ihtiyaçları için tohum üretmelerine ve ihtiyaç fazlasını kendi aralarında takas etmelerine izin verildiği hatırlatıldı.

TAM AKSİNE…

Yapılan açıklamada, yasal düzenlemeyle birlikte yerel çeşitlere ait tohumların tescil edilmesi, sertifikalandırılması ve ticari olarak pazarlanmasının da yolunun açılarak mümkün hale getirildiği ifade edilirken, yetkililer diğer yandan bu sürecin temel amacının, yerel çeşit adı altında denetimsiz şekilde pazarlanan, hastalık ve zararlılarla bulaşık tohumların yayılmasını önlemek olduğunu açıkladı.

Gerçekleştirilen bu çalışmalarla hem ülkenin genetik kaynaklarının korunacağı, hem de zararlılarla bulaşık tohumların tarımsal üretimde oluşturabileceği risklerin azaltılacağı ifade edildi.

YEREL ÇETİŞLER BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK VE KÜLTÜREL MİRAS AÇISINDAN BÜYÜK ÖNEME SAHİP

Yerel çeşitlerin biyolojik çeşitlilik ve kültürel miras açısından büyük önem taşıdığı özellikle vurgulanan açıklamada, ata tohumlarının yetiştiği çevre koşullarına uyum sağlayarak yetiştiricinin gelenekleri ve bilgileriyle şekillenmiş olduğuna dikkat çekildi.

Aynı zamanda söz konusu yerel çeşitlerin, modern çeşit ıslah çalışmalarında da gen kaynağı olarak kullanıldığı belirtildi.

ATA TOHUMLARI ÜZERİNE ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Bakanlık tarafından, yerel çeşitlerin tescil edilmesi amacıyla 2019 yılında “Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlanmasına Dair Yönetmelik”in de yürürlüğe girdiği hatırlatıldı.

Bu kapsamda 2020–2022 yılları arasında Türkiye’nin farklı bölgelerinden Bakanlığa ulaştırılan 1537 adet yerel çeşit (ata tohumu) örneği, İzmir’deki Ulusal Tohum Gen Bankası ile Ankara’daki Türkiye Tohum Gen Bankasında muhafaza altına alınarak kaydedildi.

49 FARKLI TESCİLLİ YEREL ÇEŞİT BULUNUYOR

Yetkililer tarafından, yapılan inlemelerde ilk etapta 37 yerel çeşit tescil edilirken, 2025 yılı itibarıyla Türkiye genelinde toplam 49 tescilli yerel çeşit bulunduğu kaydedildi.

Ata tohumlarının yasaklanmasının söz konusu olmadığını açıklayan yetkililer, aksine kayıt altına alınarak korunması ve güvenli şekilde yeniden üretime kazandırılmasının hedeflendiğine dikkat çekti.